سلام، فردا روز کتاب و کتاب خوانی هست. منم تو پستم میخوام به مناسبت همین روز به معرفی یکی از مشاهیر بیرجند در رشته کتابداری بپردازم.

زهره علوی

زهره علوی از اساتید بنام و متخصصان برجسته رشته کتابداری است. وی در سال 1322 در بیرجند به دنیا آمد. ایشان فارغ التحصیل کارشناسی زبان انگلیسی و فرانسه از دانشگاه شهید بهشتی و کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی از دانشگاه تهران می باشند. سوابق و خدمات دانشگاهی و غیر دانشگاهی ایشان نشانگر تسلط و اشراف وی در این رشته می باشد. در اینجا به قسمتی از آن می پردازم:

- مربی (تمام وقت) و سرپرست بخش فهرست نویسی لاتین مرکز خدمات کتابداری ، موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی (1352-1356)

- مربی (تمام وقت) و سرپرست بخش فهرست نویسی مرکز خدمات کتابداری موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی (1356-1362)

- مربی (تمام وقت) و سرپرست بخش فهرست نویسی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران (از 1362 تا کنون)

- عضو کارگروه کار ، استاندارد بین المللی کتابنامه نویسی برای موارد دیداری و شنیداری (استرازبورگ 8-1 ژانویه 1975)

- همکاری با گروه برنامه ریزی علوم انسانی ستاد انقلاب فرهنگی در رابطه با مشارکت در برنامه ریزی آموزش کتابداری (1361)

- عضو کمیته دائم فهرست نویسی سازمان بین المللی کتابداری ایفلا (1995-1999)

- عضو کمیته حقوقی انجمن کتابداران (1354-1355)

خانم علوی در حین خدمات دانشگاهی ، ماموریت های مختلفی به خارج از کشور هم داشته اند که ذکر آنها در شناخت بهتر و اطلاع از تجربیات ایشان مفید خواهد بود:

- شرکت در کلاسهای پیشرفته کتابداری دانشگاه وین با همکاری دانشگاه پیتزبورگ آمریکا (از اول جولای تا 28 اوت 1975)

- شرکت در کلاسهای پیشرفته فهرست نویسی و رده بندی مواد دیداری و شنیداری که توسط شورای فرهنگی بریتانیا در شهر بیرمنگام تشکیل شد. (9 تا 28 ژانویه 1988)

- شرکت در گروه کار مواد دیداری و شنیداری فدراسیون بین المللی کتابداری (ایفلا) به عنوان عضو گروه از اول تا هشتم ژانویه 1986 ، نتیجه کار این گروه به صورت کتاب (ISBD(NBM)) موجود است.

زهره علوی سابقه طولانی در تدریس دروس کتابداری در دانشگاههای مختلف در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دارد. (از سال 1352 تا کنون).

از جمله فعالیتهای ارزنده این محقق برجسته ، همکاری در راه اندازی بخش های مختلف کتابخانه ای است. برای نمونه می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

- همکاری در راه اندازی کانون کتابشناسی مرکز خدمات کتابداری (1345)

- همکاری در راه اندازی بخش فهرس نویسی و رده بندی کتابهای فارسی و عربی مرکز خدمات کتابداری (1347-1349)

- همکاری در راه اندازی بخش مبادلات مرکز مدارک علمی ایران ، موسسه تحقیقات و برنامه ریزی علمی و آموزشی (1349)

- راه اندازی بخش فهرست نویسی کتابخانه ملی ایران (در زمان ادغام با مرکز خدمات کتابداری)

- راه اندازی و بهینه سازی بخش فهرست نویسی کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران (1373)

- راه اندازی بخش فهرست نویسی دانشگاه شاهد (1368)

وی افزون بر این ، در انجام فعالیتهایی که برای اولین بار در ایران صورت می گرفت ، نیز کارهای ارزنده ای انجام داده است از جمله :

- شرکت در سر عنوان های موضوعی فارسی (1348-1360)

- ابداع و تدوین نشانه مولف (1362)

- ابداع رده بندی برای مواد دیداری و شنیداری (اختصاصا عکس و اسلاید) برای سازمان صدا و سیما.

- همکاری در پیاده کردن رده بندی NLM در ایران.

- پیاده کردن رده بندی خانم لامی روسو در سازمان صدا و سیما برای تمام مواد دیداری و شنیداری.

و در پایان نیز تالیفات و مقالات ایشان را برای آشنایی بیشتر بیان می کنم.

تالیفات :

- رده‌‌بندي كتابخانه كنگره آمريكا در خدمات فني / ويرايشگر پوري سلطاني. ويرايش 7. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1371

- طاهري عراقي، احمد. رده BP علوم ديني اسلام در نظام رده‌بندي كنگره. ويرايش 2/ به كوشش زهره علوي. تهران كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران،(1376)

- سواد اطلاعاتي براي فراگيري مستمر (در حال بررسي و چاپ)

- سلطاني، پوري. راهنماي مجله‌هاي ايران. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1352 تا سال 1361 (11سال). (نويسنده همكار)

- سلطاني، پوري. راهنماي مجله‌هاي ايران. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1352 تا سال 1360 (10 سال)  (ويرايش انگليسي). (نويسنده همكار)

- سلطاني، پوري. رده‌بندي دهدهي ديويي: ادبيات ايراني. ويراست سوم. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1382 . (نويسنده همكار)

- سلطاني، پوري و زهره علوي. نشانه مؤلف: براي استفاده در رده‌بندي كتابخانه كنگره امريكا. ويرايش 2. تهران: كتابخانه ملي ايران، 1363(نويسنده همكار)

- كتابشناسي ملي ايران.  1362-1364 و  1366-1368 و 1373-1375. تهران: كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران (كليه كارمندان بخش فهرستنويسي). (نويسنده همكار)

مقالات :

-  بيوگرافي گابريل نوده. نامه انجمن كتابداران ايران. ج 5 (شماره 1)، 1354.

-  آرين آزموده. ويرايش هشتم . سرعنوان‌هاي موضوعي كتابخانه كنگره آمريكا. نامه انجمن كتابداران ايران. ج 9 (شماره 4) 1356

-   پيش‌درآمدي بر ويرايش 22 رده‌بندي ديوئي. فصلنامه كتاب. دوره پانزدهم (شماره اول) بهار 1383

-   فهرستنويسي و سازماندهي روند كار در كتابخانه‌ها: روش‌هاي نو. در گزيده مقالات ايفلا 2002 گلاسكو 18-24 اوت 2002 / زيرنظر فريبرز خسروي؛ ويراستار سيمين نيازي. تهران: سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1383

-    آخرين تصميمات بخش فهرستنويسي كتابخانه ملي ايران. فصلنامه كتاب. دوره پانزدهم (شماره اول) بهار 1383. (فصلنامه‌هاي شماره 54-تاكنون)

مقاله هاي به زبان اصلي(نويسنده همكار) :

- ISBD (NBM): International Standard Bibliographic Description for Non-Book materials_London: IFLA International Office for UBC, 1977.

- Alavi, Zohreh. Introduction to National Library of Iran: Cataloguing Dept. Scat News: Newsletter of Standing Communittee of the IFLA Section on Cataloguing (No.7) 1997.

منابع :

۱. کتاب تاریخ برگزیدگان و مشاهیر بیرجند ، تالیف خانم زهرا علیزاده بیرجندی

۲. سایت سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در شنبه 1388/08/23 | موضوع: شرح حال مشاهیر بیرجند