سلام ، حالتون خوبه؟ بعد از حدوداً یک ماه اومدم ، شرمنده که این قدر دیر شد چون تو ایام امتحانات بود و منم این ترم خیلی درگیر امتحانات بودم. خدا رو شکر حالا که همش تموم شد.

این پست درباره استاد علامه عبدالعلی بیرجندی هست که از مفاخر بیرجند می باشد و حتی بعضی ، ایشان رو استاد شیخ بهایی می دانند که البته با توجه به تاریخ وفات علامه  ) سال ۹۳۴ هجري ( این احتمال بعید است.

این پست رو بنا به درخواست یکی از خوانندگان گذاشتم.

علامه عبدالعلي بيرجندي از علماي بزرگ رياضي، هيأت، نجوم و فقه در اواخر قرن نهم و اوايل قرن دهم است كه به «فاضل بيرجندي » نيز معروف بود. در بعضي از منابع بدين صورت از وي نام برده شده : (( نظام الدين عبدالعلي بن محمد حسين بيرجندي حنفي ))

از تاريخ ولادت اين علامه اطلاعي دردست نيست ، اما براساس مدارك موجود، وفات اين دانشمند در سال ۹۳۴ هجري قمري بوده است.

وي دانشهاي عصر خود را نزد معروفترين اساتيد زمان خود در هرات فرا گرفت و به شرح كتابهاي مشهوري در رياضيات و تأليف كتابهايي در دانشهاي ديگر همت گماشت. دركتاب «تاريخ نظم و نثر درايران» نوشته استاد سعيد نفيسي آمده است “علامه عبدالعلي بيرجندي ستاره اي را درآسمان كشف و تقويم ۸۰ ساله اي را درآن دوران استخراج كرد. اين رياضيدان همچنين سينوس زاويه يك درجه را تا ۲۲ رقم اعشار محاسبه كرده است”

بيرجندي چندين تاليف در رياضيات ، نجوم و فقه دارد ، كه بيشتر آنها شرحها و حاشيه هايي است كه بر آثار ديگران نوشته و تاليف مستقل وي يكي بيست باب در تقويم و ديگري رساله ابعاد و اجرام است . نمونه هاي خطي متعدد از تاليفات وي كه تعداد آنها به  سيزده بالغ مي شود در ايران و خارج از ايران موجود است .

بنا بر تصريح خواند مير ، حكمت و رياضي را نزد منصوربن معين الدين كاشاني فرا گرفت ، پدر منصور يعني معين الدين شاگرد و خواهر زادة غياث الدين جمشيد كاشاني و همكار و دستيار او در بناي رصد خانة سمرقند و تنظيم زيج گوركاني (زيج الغ بيكي) بود .

بيرجندي غير از اين استاد ، به خدمت چند تن از استادان مشهور سدة نهم رسيد و از آنان دانشهاي عقلي و نقلي را فرا گرفت ، علم حديث را نزد خواجه حافظ غياث ، محدث مشهور هرات ، مطالعه نمود . ساير علوم متداوله را از مولانا كمال الدين شيخ حسين القنوي كسب كرد و در خدمت شيخ الاسلام مولانا سيف الدين احمد تفتازاني و مولانا كمال الدين مسعود شرواني نيز شرط تلمذ بجاي آورده .

دربارة او نوشته اند  كه : به صفت تواضع و پرهيزگاري و حلم و دينداري اتصاف داشت . وي مدتي شيخ الاسلام هرات بود . علامه بيرجندي مولف يك عده كتاب و رساله در فن خود به زبان فارسي و عربي است

بنابر كشفيات باستان شناسي كه از سوي مديريت ميراث فرهنگي صورت گرفته و بر مبناي اسناد مكتوب تاريخي،  ثابت شد كه علامه عبدالعلي بيرجندي در قبرستان قتلگاه مشهد دفن نشده است بلكه وي در قبرستان تاريخي روستاي بجد مدفون مي باشد .

نوشته شده توسط احمد توفیقی نیا در شنبه 1388/04/06 | موضوع: شرح حال مشاهیر بیرجند