بیرجند شهر فرهنگ

وجه تسمیه فردوس ، نهبندان ، استانست

birjandestan — Sat, 07 Nov 2009 06:58:18 GMT

سلام ، پست امروز درباره وجه تسمیه شهرهای فردوس و نهبندان و روستای استانست است.

مطالب آورده شده درباره روستای استانست را جناب آقای صدریان در اختیار من گذاشته اند که از ایشان بابت تلاششان تشکر می کنم. همچنین در صورتی که سایر همشهریان نیز اطلاعاتی در زمینه بیرجند و یا روستاهای آن دارند، در صورت تمایل میتوانند این اطلاعات را به ایمیلم و یا از طریق کامنت بفرستند.

فردوس: با توجه به اینکه نام قبلی شهرستان فردوس تون بوده است، ریشه تاریخی نام تون را بررسی می کنیم ، در «معجم‌البلدان»، سفیدی روی ناخن، در «برهان قاطع»، گلخن حمام، در «مؤیدالفضلا»، جامه شبروی، در «مجمع‌اللغات»، حمام و در «فرهنگ نظام»، خزانه و گنجینه معنی شده‌است. حتی به نظر می‌رسد تون یک لغت چینی باشد و این شهر را چینی‌ها و تورانی‌ها ساخته باشند. اما به دلیل مجاورت با طبس که به معنی چشمه آبگرم است، باید مفهوم سرزمین گرم را داشته باشد.

بنابر یک قول دیگر، نام فردوس در زمان ایران باستان، «تابان» بوده‌است که پس از حمله اعراب در زبان عربی تغییر شکل یافته و به صورت تون درآمده‌است. بر طبق این قول، تابان و تابش که امروزه به نام فردوس و طبس شناخته می‌شوند، هر دو از شهرهای کهن ایران به شمار می‌روند.

نهبندان : این شهر که در سالهای اخیر از شهرستان بیرجند جدا شده است از جنوبی ترین شهرهای استان محسوب می شود . نهبندان که در متون کهن به ((نه)) به معنی(( شهر ))شهرت داشته است از شهرهای مهم قرون اولیه اسلامی بوده است . بررسیهای اخیر نشان می دهد تپه عظیم میان این دو شهر روزگاری دژ قدیمی شهر ((نه)) بوده که سابقه آن به دوران اشکانیان می رسد . وجود قلعه مهم و زیبای (( شاه دژ)) در 5 کیلومتری شهر نهبندان دلیلی برحضور پر رنگ اسماعیلیه در آن منطقه است .

استانست: استانست را احتمالاْ اول هست و نیست تلفظ می کردند و به معنی اینکه اگر بارندگی شود، در آن سال همه چیز هست و اگر خشک سالی باشد نیست می باشد و به مرور زمان به کلمه استانست تبدیل گشته است . این روستا از توابع شهرستان سربیشه(در مسافت ۴۸ کیلومتری این شهرستان قرار دارد) و در فاصله ۵۰ کیلومتری بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی می باشد.

قالی بافی در بیرجند

birjandestan — Thu, 29 Oct 2009 10:50:18 GMT

سلام ، به همه بیرجندی ها و غیر بیرجندی ها. تولد امام رضا(ع) رو بهتون تبریک عرض می کنم. پست امروز من درباره هنر قالی و قالیچه بافی است که از دیرباز در این منطقه رواج داشته است.

در ضمن شعری درباره امام رضا دیدم که خیلی به نظرم جالب اومد واسه شما هم میزارم.

زائری بارانی ام ، آقا به دادم می رسی؟!

بی پناهم خسته ام، تنها، به دادم می رسی؟!

گر چه آهو نیستم اما پر از دلتنگی ام

ضامن چشمان آهوها، به دادم می رسی؟

از کبوترها که می پرسم نشانم می دهند

گنبد و گلدسته هایت را، به دادم می رسی؟!

ماهی افتاده بر خاکم لبالب تشنگی

پهنه ی آبی ترین دریا، به دادم می رسی؟!

ماه نورانی شب های سیاه عمر من

ماه من ، ای ماه من، آیا به دادم می رسی؟!

من دخیل التماسم را به چشمت بسته ام

هشتمین دردانه ی زهرا(س)، به دادم می رسی؟

باز هم مشهد ، مسافرها، هیاهوی حرم

یک نفر فریاد زد: ...آقا به دادم می رسی؟

قالی و قالیچه

تاریخچه قالی و قالیچه در منطقه جنوب خراسان به سالهای بسیار دور باز می گردد كه با بررسیهای انجام شده می توان سابقه ای در حدود 200 سال برای قالیبافی قائل شد .قالیچه نیز همانند قالی زیر انداز دستبافی است که قدمت آن به لحاظ نیاز اجتماعی جوامع بشری ، امکان سریع نقل و انتقال و بافت آن به قبل از تولید قالی بر می گردد . شركت شرق بیرجند از بزرگترین تولید كنندگان فرش در منطقه بیرجند بوده است . این شركت را می توان قدیمی ترین شركت خصوصی ایرانی در تهیه قالی دستباف معرفی نمود .

بطور كلی وضعیت قالیبافی منطقه در طی یكصد سال اخیر به سه دوره تقسیم می شود :

1ـ سالهای قبل از 1300 هـ . ش تا 1300 كه دوران بافت قالی خوب و ممتاز منطقه است .

2ـ 1300 تا 1322 هـ .ش كه در این دوره بخاطر وقوع جنگهای بین المللی اول و دوم به ویژه عواقب حاصل از آنها علیرغم تولیدات نسبتاً خوب مناطقی همچون مود و بیرجند ، ركود و آشفتگی خاصی در وضع صادرات و فروش فرش بوجود آمد كه خود زمینه مناسبی برای تحولات آتی بود .

3ـ از ابتدای سالهای دهه 1330 هـ . ش دوران شكوفایی و تجدید حیات فرش منطقه آغاز گردید و به تدریج با آغاز فعالیت تولیدكنندگان و بافندگان زبده از جمله عزیز محمد زهرایی ، دكتر عبدالعلی احمدی عبدالمجید جمشیدی و غلامحسین كامیابی شهرت گذشته خود را بازیافت .

نحوه بافت : پس از نصب دار و چله كشی و نصب چوب هاف و كوجی چند رج به صورت گلیم باف بافته و همزمان كناره پیچ ( شیرازه ) كه یك خامه سه لایی است میان سه تار كناری قالی عبور داده شده و در حین بافت كناره های قالی و قالیچه را سفت و محكم نگه می دارد . پس از ساده بافی ابتدای کار بافت قالی آغاز می شود . با بالا و پایین آوردن كوجی پس از هر رج تارهای زیر و رو تعویض می شوند بعد از بافت هررج پود نازك از دو ردیف تار زیر و روی قالی رد می شود . ابتدا با ضربات آهسته و ریز و سپس با ضربات محكم شانه بر پود می كوبند تا محكم شود پس از تعویض دوباره تارها ، پود ضخیم استفاده شده و كوبیده می شود . پس از بافت 2 تا 3 رج با دست و به ندرت با سركش و شانه قسمت بافته شده صاف می شود و با قیچی پرداخت می گردد. دو نوع بافت فارسی و تركی در این استان رایج است . كه هر دو دارای بافت های تقلبی مشابه می باشند كه به آن گره های جفتی می گویند . بافت جفتی اغلب به لحاظ تسریع در كار بافت انجام می گیرد و معمولاً از ظرافت و استحكام فرش می كاهد . بافت تایی ( یکی ) نیز در این استان رواج دارد که به لحاظ ظرافت و دقت بافت ، مدت زمان انجام کار را زیاد نموده و به این دلیل کمتر مورد استفاده قرار می گیرد .

مراكز مهم بافت قالی و قالیچه : بافت قالی در اكثر روستاها و شهرستانهای این استان رواج دارد بطوریكه حدوداً بیش از 80 % ساكنان روستاها به این حرفه اشتغال دارند . از مناطق مهم بافت قالی می توان به مود ، درخش ، نوفرست ، گسك ، چاج ، آسیابان ، تقاب نوکند ، سربیشه ، خوسف ، القار ، باغستان ، كوشكك ، خسروآباد ، نهارجان ، شاخنات ، فورخاص دره عباس ، رجنوك ، سرچاه ، فضل آباد و... اشاره كرد . بافت قالیچه در اکثر روستاهای استان معمول می باشد که عمده تولید آن مربو ط به بخش زیر کوه قاین ( روستاهای بمرود ، اِسفاد ، آبیز ، شاهرخت و ...) است و از دیگر مناطق مهم تولید قالیچه های پشمی می توان به روستاهای خلف ، فیض آباد ، سراب ، تك خان سیدآباد ، خور ، خوسف ، شیرگ آقا ، درویش آباد ، عربخانه ، حاجی آباد ، فندُخت ، شمس آباد ، بهمن آباد گرماب ، تیغاب ، اسفدن ، شاخنات ، گازار ، دُرُح ، چاه دراز ، سرزه ، گورید ، كم چاه ، مزار ساقی و بیچند اشاره کرد.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱. سایت سازمان میراث فرهنگی خراسان جنوبی

۲. وبلاگ نوفرست روستای من

روستای آرک

birjandestan — Fri, 23 Oct 2009 12:05:18 GMT

سلام ، امیدوارم حال همتون خوب باشه. پست امروز درباره روستای آرک از توابع خوسف می باشد. این روستا جزء روستاهای هدف گردشگری می باشد و امیدوارم توجه بیشتر به روستا باعث توسعه و پیشرفت این روستا شود.

روستاي آرك در ٣٥ كيلومتري مركز بخش خوسف و در دامنه رشته كوه هاي معروف به آرك و بين آباد واقع شده است. برخورداري از آب وهواي كوهستاني و آب شيرين و گوارا براي آشاميدن و كشاورزي به اين روستا صفاي ديگري بخشيده است.

آبشار بسيار زيبايي كه در بين باغات و از محل قنات تا مزارع گسترده شده، آرك را به روستاي طرح گردشگري تبديل كرده و پنير محلي و زردآلوي آن در شهرستان بيرجند منحصر به فرد است.

طرح گردشگري آبشار روستا هم نوشته و به نهادهاي مربوطه تحويل شده است كه در صورت تصويب، اين روستا به عنوان بهترين نقطه گردشگري بخش خوسف معرفي خواهد شد.

مراسم سنتي كشت گندم آرك معروف بوده و با شيوه خاصي انجام مي شود. براي انجام مراسم كشت گندم، در يك روز كشاورزان بذر گندم و شيريني تهيه كرده و در مزرعه جمع مي شوند و پس از خواندن دعا و ذكرهاي مختلف و آرزوي سالي خوش و پر محصول، كشت گندم را آغاز و به ميمنت و تبركي بين اهالي حاضر شيريني توزيع مي كنند.

همچنین می توان به چاپ نشريه بهارستان آرك در سال ١٣٨٠ اشاره کرد، اين نشريه با همكاري چند نفر فرهنگي و اهل قلم راه اندازي و در قالب ماه نامه شامل موضوعات متنوع مانند مسائل فرهنگي، تاريخي، اجتماعي، آداب و رسوم منطقه، اخبار و گزارشات روستا و... منتشر شد. اين نشريه كه مورد توجه مردم منطقه و مسئولان بخش و شهرستان قرار گرفته بود به دليل كمبود اعتبار و نبود حمايت مسئولان تعطيل شد.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱. وبلاگ روستای آرک

۲. سایت خراشاد

۳. وبلاگ جناب آقای آرین پور

زعفران سوغات بیرجند

birjandestan — Sun, 18 Oct 2009 18:23:18 GMT

سلام ، از همتون عذر میخوام که یکم دیر آپ کردم. آپ امروز درباره یکی دیگر از سوغاتهای بیرجند و خراسان جنوبی هست. تو این پست میخوام اطلاعات بیشتری درباره زعفران یا همون طلای سرخ و خواصش ارائه بدم.

كشت زعفران در گذشته‏ هاى دور، دربسيارى از مناطق فلات مركزى ايران معمول بوده است. شهرت زعفران قم در قرنهاى قبل از اسلام حكايت از پيشينه كشت اين گياه درايران دارد. درحال حاضر منطقه عمده كشت زعفران به خراسان جنوبى كه زمانى به قهستان شهرت داشته و امروزه شامل شهرستانهاى نهبندان، بيرجند، قاين، گناباد، فردوس و طبس می‏ شود، محدود گرديده است.
تعدادى از محققين خاستگاه زعفران را كشورهاى يونان، ايران و منطقه آسياى صغير(شامل‏ تركيه امروزى) دانسته و معتقدند كه از طريق اين كشورها كشت زعفران تا شمالی‏ترين نقاط هندوستان، و چين و نيز از طريق اعراب در قرن دهم ميلادى به اسپانيا گسترش يافته است.

زعفران به جهت طعم، بو و رنگ زرد خاصی که دارد به وفور در غذاها (به ویژه همراه با برنج)، صنایع شرینی‌سازی، داروسازی و صنایع دیگر به مصرف می‌رسد.

زعفران صرف نظر از مصارف غذائى در رنگ ‏آميزى پارچه ‏هاى ابريشمى، و نيز به عنوان يك ماده داروئى در رفع بی ‏خوابی ‏هائى كه منشأ تحريكات مغزى دارند و نيز در برونشيت‏هاى مزمن و بيماريهاى چشم و دفع سنگ كليه غالباً توصيه شده، اما مستندات پزشكى كافى در اين موارد وجود ندارد. اما نكته قابل توجه عبارت از آن است كه از نظر ميزان مصرف، دراندكس مواد رنگى آمريكا، محدوديتى براى مصرف زعفران در اغذيه و اشربه قائل نشده ‏اند.

آخرين اطلاعاتى كه از مطالعه چندين مقاله علمى به دست آمده عبارت از آن است كه ماده رنگى كروستين زعفران در مورد جلوگيرى از پيشرفت سرطان در حيوانات آزمايشگاهى بسيار مؤثر بوده است. برخى از محققين مدت دو سال ماده رنگى كروستين زعفران را به حيوانات آزمايشگاهى كه قبلاً آنها را به سرطان مبتلا ساخته و سرطان مراحل توسعه خود را طى كرده تزريق نموده و مشاهده كرده ‏اند كه كروستين توانسته است ظرف چند روز از رشد سلول‏هاى سرطانى جلوگيرى نمايد. البته ضمن اينكه اين مطلب، خبر بسيار مسرت‏ آميزى می ‏باشد، تا در مورد انسان آزمايش نشود و جواب مطلوب به دست نيايد، نمی‏توان به توفيق اين امر در مورد انسان اظهار نظر نمود.

نكته ديگرى كه محققين عنوان نموده‏ اند عبارت از آن است كه زعفران از سكته ‏هاى قلبى جلوگيرى می ‏نمايد و نقش آن در اين مورد جلوگيرى از لخته شدن خون می ‏باشد.

همچنین عصارهٔ آن به صورت محصولی به نام Bitters Swedish توسط کارخانجات مختلف تهیه و جهت مصارف دارویی مختلف عرضه می‌شود. بر حسب آزمایش‌هایی که در اروپا انجام شده‌است، زغفران خاصیت کاهش چربی و کلسترول خون و افزایش نفوذ اکسیژن در پلاسما را در موش آزمایشگاهی از خود نشان داده‌است.

در طب عوام نقاط مختلف جهان، زعفران به عنوان آرام بخش، ضد اسپاسم، اشتها آور و مقوی معده استفاده می‌شود. در کشور آلمان زعفران به عنوان آرام بخش، درمان درد معده و شکم و آسم مصرف می‌شود. زعفران بدلیل رنگ شادی که دارد در غذاها باعث نشاط انسان می‌شود.

زعفران بویژه بعد از آسیاب شدن باید دور از نور و رطوبت و در جام شیشه‌ای نگهداری شود.زیرا با توجه به این که اسانس (مواد معطر) زعفران قابل تبخیر شدن است در صورت نگه داری نامناسب، به مرور زمان اسانس آن تبخیر شده و از اثرات دارویی و طعم و مزهٔ آن کاسته می‌شود و مرغوبیت آن از دست می‌رود.

روستای سیوجان

birjandestan — Sun, 04 Oct 2009 11:03:34 GMT

سلام ، پست امروز در رابطه با روستای سیوجان از روستاهای بزرگ بیرجند می باشد.

روستای سیوجان، روستایی است در دهستان خوسف از توابع بخش خوسف شهرستان بیرجند , واقع در استان خراسان جنوبی که بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیت آن بالغ بر ۷۸۷ نفر بوده‌ است. این روستا در ۲۳ کیلومتری غرب شهر بیرجند و در مسیر جاده بیرجند - خوسف قرار دارد.

بیشتر مردم روستا سادات موسوی ( از نسل موسی بن جعفر ) هستند. کار این مردم کشاورزی و دامداری است ؛ آب کشاورزی از چاه‌های عمیق زیادی که دراین روستا وجود دارد تامین می‌شود. دامداری هم بیشتر شامل گاوداری هایی است که ایجاد شده اند ودر حال ایجادند. روستا دارای دو اثر باستانی به ثبت رسیده می‌باشد که عبارتند ازحمام و آب انبار سیوجان. البته بر اثر سهل انگاری میراث فرهنگی و حرکت نابخردانهٔ بعضی اشخاص قسمتی از حمام تاریخی سیوجان تخریب شده است. (حمام خورشیدی سیوجان جایگزین حمام قدیمی که گفته شد گردیده است.)

مسجد جامع سیوجان نیز یکی ازآثار بسیار قدیمی سیوجان بود که معماری بسیار زیبایی داشت و شامل شبستان هایی جذاب بود که باز هم بر اثر کم کاری و بی فکری تخریب شد و مسجد جدید که شامل گنبد نیز هست جایگزین آن گردید.

سیوجان دارای مدرسهٔ دبستان (شهید مقری) و راهنمایی (شهید رضازاده) است ؛ نام قدیم مدرسهٔ راهنمایی، شهید رجایی بود که به شهید رضازاده-یکی از شهدای روستا – تغییر یافت.

سیوجان دارای دو مسجد بزرگ است (با وجود مساجد کوچک در محله ها) به نام مسجد جامع و مسجد صاحب الزمانی. هر چند مراسم ماه رمضان در دو مسجد جداگانه انجام می‌شود اما در ماه محرم دو هیئت موسی بن جعفر(ع) و صاحب الزمانی با همکاری هم مراسم عزاداری را بر پا می نمایند. این عزاداری ها چنان جذاب و دلکش است که بسیاری از مردم روستا را که در شهر های دیگر زندگی می‌کنند را به خود جلب کرده و آن ها را به سوی سیوجان می کشاند.

محصولاتی که در سیوجان وجود دارد عبارتند از: گندم ،جو، پنبه، عناب ، چغندر ، انگور،زرد آلو ، پسته،هندوانه و خربزه (به صورت دیم وآبی)، گوجه فرنگی ،بادمجان و... . از بین محصولاتی که گفته شد گندم ، جو ، پنبه و عناب مهمترین محصولات سیوجان هستند که شاید سیوجان از لحاظ تولید عناب (باکیفیت و مرغوبیت) یکی از روستاهای مهم خراسان جنوبی باشد.

از لحاظ تولید شیر نیز سیوجان بسیار نقش مهمی دارد زیرا گاوداری های زیادی را دارد (سنتی و صنعتی)که تولید شیر را در این روستا بر عهده دارند.

سیوجان از نعمت آب شیرین ،برق، تلفن(کد ۰۵۶۲۴۲۴ )و مخابرات همراه با پست بانک برخوردار می‌باشد. وجود سیستم دیجیتال مخابراتی نیز امکان اتصال به شبکهٔ گستردهٔ اینترنت را برای این روستا فراهم کرده است.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱. سایت ویکی پدیا

۲. وبلاگ بیرجند نگین کویر متعلق به همشهری بزرگوار آقای محمودی

جمال رضایی

birjandestan — Fri, 25 Sep 2009 15:43:18 GMT

سلام ، من از فردا میرم دانشگاه و به دلیل شرایط خاصم تو این ترم نمیتونم هر روز به اینترنت سر بزنم و هر ۳،۴روزی سر میزنم. برای همین شاید دیرتر بهتون سر بزنم و یا جواب نظراتتونو بدم ، بنابراین پیشاپیش عذرخواهی میکنم.

تو پست امروز میخوام به معرفی یکی از مشاهیر بیرجند بپردازم که تلاش زیادی در شناساندن فرهنگ بیرجند داشته است. استاد جمال رضایی با تالیف کتابهایی مثل واژه نامه گویش بیرجند و بررسی گویش بیرجند خدمت بزرگی به فرهنگ بیرجند کرده اند.

جمال رضایی

جمال رضایی از استادان بلندپایه و پژوهشگران در سال 1305 هجری شمسی در بیرجند دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خود و مشهد مقدس یه پایان رسانید. پس از اخذ مدرک لیسانس ادبیات فارسی از دانشگاه تهران به استخدام وزارت فرهنگ در آمد و در خلال کار آموزشی دوره دکتری را به پایان رساند. آنگاه به سمت دانشیاری دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد منصوب گردید و پس از آن نیز به مرتبه استادی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ارتقا یافت و تا پایه ده استادی پیش رفت و به دو مدال درجه دو و یک علمی دست یافت.

سمت ها و مسئولیت ها

استاد جمال رضایی در مدت خدمات فرهنگی خویش در سمتهای ریاست دبیرستان قزوینی ، معاونت دانشکده ادبیات مشهد ، معاونت دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران ، سرپرستی موسسه زبانهای خارجی دانشگاه تهران ، مدیریت گروه آموزشی زبان شناسی و زبانهای باستانی دانشگاه تهران ، معاونت وزارت علوم و آموزش عالی انجام وظیفه کرد.

علاوه بر مسئولیتهای بالا در چندین سازمان و شورای علمی و پژوهشی مسئولیت داشت ، از قبیل : انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی ، شورای فرهنگستان زبان ایران ، هیئت رییسه کنگره تحقیقات ایرانی ممیزه دانشگاه تهران ، شورای دانشگاه تهران و هیئت امنای دانشگاه تهران افزون بر این ایشان در چندین کنگره علمی داخلی و خارجی شرکت کرد. برای نمونه : کنگره تحقیقات ایرانی در دانشگاههای کشورهای ترکیه ، روسیه ، ارمنستان ، سوییس ، افغانستان ، فرانسه ، آلمان ، انگلستان و چین.

آثار و تالیفات:

Ø تحقیق در شرح احوال و آثار نزاری قهستانی

Ø مضامین قرآنی در بوستان سعدی

Ø نثر سنایی

Ø قلعه رستم

Ø گزارش زبانهای باستانی ایران

Ø درفش ایران

Ø تصحیح و تحشیه فرهنگ صبوحی با شرح واژه ها

Ø نامهای روزهای ماه در ایران باستان

Ø بوسهل زوزنی در تاریخ بیهقی

Ø صرف فعل ماضی در گویش کهن هرات

Ø واژه نامه گویش بیرجند

Ø بررسی گویش بیرجند

Ø بیرجند نامه (بیرجند از آغاز سده چهاردهم خورشیدی )

هنوز چاپ بیرجند نامه به پایان نرسیده بود که چراغ عمر این ادیب فرهیخته در تاریخ 19/3/1380 به خاموشی و تاریکی گرایید.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

1. شرح حال مشاهیر بیرجند تالیف خانم زهرا علیزاده بیرجندی

خواص دارویی عناب

birjandestan — Fri, 18 Sep 2009 12:24:48 GMT

سلام ، ماه رمضان هم به پایان رسید امیدوارم همتون بهره کافی از این ماه برده باشین.

پست امروزم درباره عناب و خواص دارویی عناب است. استان خراسان جنوبی بزرگترین تولید کننده عناب در جهان می باشد و روستای سیوجان در نزدیکی بیرجند نیز یکی از روستاهای مهم در تولید عناب می باشد. حتما اگه به خراسان جنوبی و بیرجند سر زدین ، به عنوان سوغاتی عناب رو تهیه کنین.

عناب درختچه ای است با شاخه های کوتاه یا درختی به ارتفاع 6 تا10 متر (به ندرت 15 متر) پوست تنه آن ناهموار , چوب آن بسیار محکم و به رنگ قهوه ای است.

برگهای زیبای آن ساده و قلبی شکل می باشد و در دو طرف شاخه به صورت متناوب قراردارد. برگها در بعضی رقم ها صاف و در بعضی دیگر دندانه دار است . سطح فوقانی برگ ، سبز تیره و سطح تحتانی آن سبز روشن می باشد .

عناب به دليل داشتن لعاب زياد نرم كننده سينه است . آرام كننده اعصاب است. خون را تميز مي كند و ضد سرفه است، بي خوابي را برطرف مي كند. جوشانده پوست اين درخت به عنوان داروي ضد اسهال مصرف مي شود.

عناب براي آسم و تنگي نفس مفيد است و زخم هاي كهنه را التيام مي بخشد. اين ميوه خستگي شديد را برطرف، رشد موي سر را زياد مي كند و براي ورم چشم مفيد است. عناب دستگاه هاضمه را تقويت و همچنين كم اشتهايي را برطرف مي كند.

آب عناب با كاهو در درمان سرطان نیز مؤثر است. هرگاه احساس غمگيني به شما دست داد بهتر است يك فنجان دم كرده عناب را ميل كنيد اين نوشيدني لبخند به لبهاي شما مي آورد.

عکسهای آورده شده در این پست از جناب آقای محمدرضا آرین پور می باشد.

آداب و رسوم ماه رمضان در روستای مرک

birjandestan — Tue, 08 Sep 2009 12:26:18 GMT

سلام ، امشب اولین شب قدر هست. از همتون می خوام تو این شبها منو یادتون نره و برای منم تو این شبها دعا کنین.

همچنین دعا کنین برای همه مریضا و برای فرج امام زمان (ع) که فرج همه ما هست.

امام باقر فرموده اند: «در شب قدر، هر حادثه‏اى كه باید در طول آن سال واقع گردد، تقدیر مى‏شود؛ خیر و شر، طاعت و معصیت و فرزندى كه قرار است متولد شود یا اجلى كه قرار است فرارسد یا رزقى كه قرار است برسد و...»

بنابراین این شب که قرار سرنوشتمون نوشته بشه رو از دست ندیم.

التماس دعا!!!

چند تا عکس از مراسم شب قدر پارسال بیرجند گذاشتم با عکاسی جناب آقای آرین پور.

روستای مرک و آداب و رسوم رمضان

جوانان روستای مرک سه شب آخر ماه شعبان به صورت گروهی با داشتن توبره یا انبان به درب خانه های اهالی روستا می روند و مردم را از آمدن رمضان با خبر می کنند. به طور مثال اگر اسم صاحب خانه غلام باشد یک نفر که خوش صدا است با زبان محلی می خواند:

- ملا غلام رو خبر کنِی

و بقیه می گویند "آمین"

- با زن و بچه

آمین

- رمضان آمده با سی تا سوار

آمین

- حکم قرآن است و روزه بدار

آمین

- روزه می داری و لاغر می شوی روزه نمی داری کافر می شوی

و در نهایت بقیه می گویند: "سنگ پنج من ته جوال هر چه دری زود بیار"

و زن غلام یک کاسه پر خرما ، سنجد ، عناب و ... می آورد و داخل توبره که دست باروردار می باشد می ریزد و نیز شعرهای دیگری که به تناسب هر خانه می خوانند.

در شب سوم هر نفر به تبرکی مقداری خوراکی از خوراکی های جمع شده را بر می دارد و بقیه را هنگام افطار روز اول رمضان در مسجد بین نمازگزاران توزیع می کنند تا با آن افطار نمایند.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱. روزنامه آوای خراسان جنوبی شماره ۱۶۰۷

۲. سایت خراشاد

سفالگری

birjandestan — Thu, 03 Sep 2009 19:17:18 GMT

سلام ، امروز می خوام اطلاعات بیشتری درباره یکی از سوغاتهای بیرجند و یکی از پیشه های قدیم مردم بیرجند رو در اختیارتون بذارم.

سفالگری در منطقه خراسان جنوبی كاملاً جنبه كاربردی داشته و آنچه حائز اهمیت است سفال منطقه بدون لعاب می باشد و یا به صورت لعاب ابتدایی انجام می گیرد.

كار سفالگری در بیرجند خاص مردها بوده ولی در مهدیه(شاهزیله)اگر كارگر مرد نباشد زنان در آوردن گل و جابجا كردن كوزه ها كمك می كنند ، اما در پشت چرخ نمی نشینند .

روستای شاهزیله و كوشه از مناطق قدیمی ساخت ظروف سفالی می باشند ، خاك مورد استفاده معمولاً خاك مل و خاك رس بندی و كوره ها اكثراً زمینی بوده و سوخت آن گازوئیل می باشد . چرخكاری در این منطقه به روش ابتدایی و اكثراً با چرخ پائی است امادر سالهای اخیر از چرخ برقی نیز استفاده می کنند . تكنیكهای سفالگری به روشهای مفتولی ( كوپل ) و چرخ كاری است و معمولاً برای ساخت ظروف با ارتفاع زیاد و یا ساختن تنور استفاده می شود . گاهی مقداری شن به خاك سفالگری اضافه می شود چون سفالگران منطقه بر این باورند كه وجود شن در خاك باعث استحكام بیشتر و بالارفتن مقاومت گل در هنگام پخت شده و در ضمن سرما را در درون ظرف نگه می دارد و یا از موی انسان به عنوان لویی استفاده می شود.

منصوره رضایی

birjandestan — Sun, 30 Aug 2009 13:32:18 GMT

سلام ، امیدوارم طاعات و عبادات همه شما قبول باشه و تو این ماه مبارک دعا برای من یادتون نره!

تو پست امروز می خوام به معرفی یکی از مشاهیر زن بیرجند بپردازم.

منصوره رضایی

منصوره رضایی در شهریور 1303خورشیدی در بیرجند به دنیا آمد.پدرش شادروان مهدی رضایی از نخستین تحصیل کردگان مدرسه شوکتیه بیرجند بود که پس از فراغت از تحصیل تا درجه سروانی در ارتش خدمت کرده و آنگاه از خدمت کناره گیری نموده به شغل آزاد پرداخت. بانو رضایی در شش سالگی پدرش را که مبتلا به حصبه شده بود از دست داد و مادرش کوکب رشایی (شریف) سرپرستی او و دو خواهر و برادرش را عهده دار شد. منصوره رضایی دوره های ابتدایی و اول متوسطه و دانشسرای مقدماتی را در مدرسه شوکتیه دوشیزگان بیرجند گذراند و در خرداد 1320با احراز رتبه اول و اخذ مدال درجه علمی از آن دانشسرا فارغ التحصیل شد و در شهریور ماه همان سال به استخدام فرهنگ درآمد و به مدت سی و سه سال در مدارس بیرجند و تهران تدریس کرد و سرانجام در مهرماه 1353 بازنشسته شد. وی دارای پنج فرزند است که همگی دارای تحصیلات عالیه دانشگاهی می باشند. در اسفند 1330 بدیع الزمان سری شاعر روشندل چهار واژه «ساطور» ، «سنجاق» ، «سماق» ، «آسیا» را به اقتراح گذاشت و از گویندگان خواست تا آنها را در یک رباعی و هر کلمه را در یک مصرع بیاورند. داور مسابقه و اقتراح علامه سید محمد فرزان بود که در آن هنگام ریاست اداره فرهنگ بیرجند را بر عهده داشت. رباعی ذیل را منصوره رضایی برای شرکت در مسابقه سرود :

ساطور اجل چه استخوانها که شکست سنجاق امل چه پارگیها پیوست

گاهی نمک است و گه شکر ، گاه سماق سائیدۀ آسیای گردون را کشت

این رباعی بهترین رباعیاتی که سروده شده بود شناخته شد و جایزه آن اقتراح ، یک جلد منتخبات اشعار رشید یاسمی بود که توسط مرحوم فرزان از طرف بدیع الزمان سری به وی اعطا گردید.

منابعی که برای نوشتن این پست ازشون استفاده کردم:

۱. کتاب تاریخ برگزیدگان و مشاهیر بیرجند تالیف زهرا علیزاده بیرجندی